8 de mai de 2012

Posición de Francia con respecto á Carta Europea das lenguas rexionais ou minoritarias.

Tercira parte do traballo de Aitana Ansemil, Rebeca Belay, Sandra Fernández, Bruno Insua, Ana Sofía Neto, Tamara Pereiras, Sergio Rozados e Lucía Silva, alumnos de francés de 4º B.



Neste mapa sacado da Galipedia aparecen os estados que ratificaron a Carta Eurepea de Li representados en cor verde escura; asinantes pero sen ratificala, en verde claro; non-adscritos, en cor grisalla

Francia asinou en 1999 a Carta Europea adoptada polo Consello de Europa en 1992, pero non a ratificou. Francia só suscribíu 39 compromisos de entre os 98 propostos pola Carta. Os outros estados asinantes suscribiron de media uns 50.

O goberno francés buscou xustificarse dicindo que:
“Na medida en que a Carta non ten como obxetivo o recoñecemento e a protección senón  o de promover o patrimonio lingüístico europeo, e que o emprego do término de “grupo”de falantes non confire dereitos colectivos para os falantes das linguas rexionais ou minoritarias, o goberno da República interpreta a Carta nun sentido compatible co Preámbulo da Constitución,que asegura a igualdade de todos os cidadáns ante a lei e que só recoñece o pobo francés composto de todos os cidadáns sen distinción de orixe,de raza nin de relixión.(…)”

Sería no momento de ratificación da Carta cando se precisase a lista das linguas concernidas –probablemente o alsaciano,o bretón,o vasco, o catalán, o corso ,o flamenco , o provenzal e o occitano- e tamén os compromisos aplicados para cada unha delas (parece que poderían ser diferentes).
Segundo eles estes “dereitos específicos para os falantes das linguas rexionais ou minoritarias” van en contra dos principios constitucionais de indivisibilidade da República, de igualdade ante a lei e de unidade do pobo francés.

No artigo 2 da Constitución dise que “A lingua da República é o francés”.
 Ó máis que chegaron foi a introducir, durante a modificación constitucional de xullo do 2008, un apéndice relativo ás linguas rexionais de Francia, ao final do Título XII (“as colectividades territoriais”) despois do artigo 75 engaden o artigo 75-1:
“As  linguas rexionais pertencen ó patrimonio de Francia”-o cal non arranxa nada porque non concede ningún dereito.
A primeira proposta fora engadilo directamente ó artigo 2, pero foi rexeitada polo Senado. O seu gran temor era que este recoñecemento poidese abrir as portas a calquera tipo de reivindicación de “identitarismo” e “comunitarismos”.

A Ministra de Cultura, Mme  Christine Albanel declararou en maio do 2008 que o Goberno ía presentar un proxecto de lei- un “ marco referencial”- pero que non ratificaría a Carta Europea.
Moitos franceses esperaban que o proxecto lei sobre o estatuto das linguas rexionais, anunciado para o 2009, reforzase dito estatuto, moi pouco definido ata aquela.
Pero en decembro do 2009, o Ministro de Identidade Nacional, Éric Besson, anunciou que non habería lei sobre as linguas rexionais, e iso, a pesar das promesas de Nicolas Sarkozy e da Ministra da Cultura.

Evocando os perigos dun marco xurídico de recoñecemento das linguas rexionais, estimando que ese marco chocaría contra os “principios de indivisibilidade da República e de igualdade ante a lei”, o Delegado Xeral da lingua francesa e das linguas de Francia, M. Xavier North, xustificaba nunha entrevista, en febrero do 2010 a posición do goberno:

“Sendo xa moi rico o arsenal xurídico francés sobre este tema, non é estrictamente necesaria unha nova lei sobre as linguas rexionais. Bastaría con que se empregasen de maneira máis voluntarista as que existen. (…) Non se pode comparar unha nación unitaria como a nosa con países fortemente descentralizados, mesmo federais, como España, o Reino Unido ou Alemania. O territorio metropolitano (o “hexágono”) conta polo menos cunha decena de linguas rexionais, incluso vinte, si se recoñecen as variantes das linguas d’oc e das linguas d’oïl. Conceder dereitos opoñibles a unha lingua suporía, evidentemente, estendelos a todas, o cal iría en contra da indivisibilidade da República e da unidade do pobo francés, segundo os termos do Consello Constitucional”.

Para moitos franceses a Constitución actual, adoptada en 1958, xa non está adapatada ás novas realidades (Unión Europea, Internet, mundialización, rexionalización,…) e reclaman unha modificación.
Outros consideran que a Constitución é o suficientemente flexible como para permitir calquera evolución do sistema político, só hai que interpretala dun xeito menos ríxido, legalista e restrictivo.

Os defensores da Carta Europea opinan que xa é hora de que os políticos executen as numerosas promesas electorais sobre o asunto, e que Francia debe comprometerse na vía da defensa das linguas minoritarias.

Os opoñentes cren que ratificar a Carta Europea suporía, en primeiro lugar, “derrochar vergonzosamente os fondos públicos”, sería moi custoso todo o que iso implicaría e, ademáis, en segundo lugar, sería reforzar “linguas inútiles no plano económico”. Consideran que o futuro dos xóvenes estaría máis asegurado ca promoción do francés a nivel universal ou ca aprendizaxe de linguas estranxeiras que non co “repliegue sobre idiomas respectables pero practicados nun espazo restrinxido”.
Ademáis, segundo eles, a Carta representa “un perigo para a República, as súas institucións e os seus valores”, xa que temen o debilitamento do Estado nación republicano. Chegan a falar de “bomba con temporizador”.
Si xa é inevitable recoñecer a diversidade lingüística, non é necesario que haxa que recoñecer “dereitos específicos e imprescriptibles” ós seus falantes. Segundo eles, as linguas rexionais de Francia son libremente practicadas e ensinadas (sempre que os pais o soliciten e que o número de alumnado sexa considerado suficiente), polo tanto é inútil constitucionalizar un estatuto “xa adquirido”, “unha lingua viva non precisa ser constitucionalizada para existir”. Hai que animar ó seu uso e favorecer a súa expresión na vida cultural e artística, pero non impoñelos ós outros falantes. Hai que permitir máis que restrinxir, incitar e desenvolver máis que imponer, …

Exactamente o contrario do que Francia fixo sempre co francés.

Moitos dirixentes franceses temen que algunha instancia exterior ( o Consello de Europa, por exemplo) otorgue ás linguas rexionais un estatuto sobre o que eles non terían ningún control.
Tamén temen que calquera maioría local poida, algún día, esixir o dereito imprescriptible de empregar outra lingua que non sexa o francés na vida pública (tribunais, concellos, escolas, oficinas de correos, …).

Aínda que a maioría recoñece que as linguas rexionais forman parte do “patrimonio nacional”, olvidan que esas linguas, si non son protexidas e promovidas, están encamiñadas cara a unha rápida extinción, xa que algunhas delas están consideradas “en serio perigo” pola UNESCO.

Sen embargo, co tempo, son cada vez máis numerosos os franceses a favor da ratificación.
Ademáis Francia, que sobre este asunto continua sendo un caso a parte na Europa do oeste, é continuamente chamada á orde polas diferentes instancias internacionais por culpa da súa actitude intransixente no que concerne ás linguas rexionais.
                                              

Nenhum comentário:

Postar um comentário